Tên phim : Elegy – Khúc Bi Thương
Đạo diễn : Isabel Coixet
Năm sản xuất : 2008
Diễn viên : Penélope Cruz, Ben Kingsley
Reviewer’s rate : 7,5/10
~
Dạo này, trong đống phim thập cẩm mình coi, chỉ có hai phim thuần khiết về tình yêu. Đó là Ask The Dust có anh Colin Farell :”>, coi trong một buổi tối và mỉm cười khi nghĩ lại; và Elegy, coi trong một buổi sáng xám xịt mây mù, và khóc nức nở. Bản thân mình luôn trân trọng những phim có thể làm mình khóc. Đó là trải nghiệm quí giá, bạn khóc vì ý nghĩa câu chuyện đang đi vào lòng, và bạn nghĩ về cuộc đời tại sao lại có những nỗi đau cũng như hạnh phúc như thế, bạn nghĩ về sự sống, cái chết, sự vĩnh cửu và dịu dàng. Khi khóc, bạn trở nên đa cảm, mềm mại, yếu ớt, và dễ yêu thương hơn. (Bất tiện là bọn con trai chẳng mấy khi biết được sự đa cảm đẹp đẽ này – Lúc tôi khóc, người yêu, bạn ở đâu?)
Elegy – Khúc bi thương. Có lẽ sau này, mình sẽ nhớ hoài vẻ dịu dàng của nó. David Kapesh – một giáo sư văn hóa luống tuổi, nhạy cảm, hoài nghi, vào những năm cận kề tuổi già đem lòng say mê một phụ nữ trẻ. Nàng là Consouela Castillo, một sinh viên trong trường cao đẳng nơi ông dạy. Nàng đẹp, nghiêm cẩn nhưng tinh tế, đẹp một cách đằm thắm. Nàng nhỏ hơn David ba mươi tuổi. Sau khóa học ấy, họ yêu nhau.

Mình nghĩ, thực sự đó là một tình yêu lý tưởng giữa những người trưởng thành với nhau : không ngại ngùng, không làm duyên làm dáng, không có những câu hỏi ngớ ngẩn này nọ. Một tình yêu nhạy cảm. David và Consouela đã say đắm nhau rất tự nhiên. Giống như một cơn mưa vậy, hay là một bản piano. Bạn biết nó bắt đầu, nhưng bạn không thắc mắc gì về nó hết. Gần như là hiển nhiên.
David đã ở tuổi hơn năm mươi. Mở đầu phim, ông đã nhắc đến tuổi tác của mình. Tuổi già, lặng lẽ, dường như mọi thứ đều cứ thế mà trôi tuột đi. Không có biến cố nào nữa. Thế nhưng, ở chính tuổi ấy, Consouela xuất hiện. Họ đến với nhau, đằm thắm, say mê. Ban đầu mối quan hệ này rất lỏng lẻo. Nhưng dần dần, David yêu Consouela, và sự quan ngại bắt đầu trỗi dậy. Từ tuổi tác của ông.
Có nên gọi đó là một phức cảm tự ti? Có thể. Mặc dù còn có một thứ khác. David cảm thấy quan ngại. Ông chần chừ, không muốn tiến đến một cái gì đó chính thức giữa họ. Ông đã ở trong tình trạng độc thân, hôn nhân không bền chặt, cả đời, giờ thì ông chẳng biết làm gì với Consouela cả.
Mình hiểu dạng hành xử này : ở quá lâu trong một môi trường, tự thân làm lấy mọi việc, rồi một ngày kia phải gắn bó với ai khác – đó là một bối rối lớn. Một bấn loạn khủng khiếp. Tin mình đi. Những kẻ nhạy cảm và khắc kỷ có một ám ảnh thường trực : nếu bảo họ làm cái gì khác đi, chấp nhận đó là tình yêu chẳng hạn, họ sẽ chẳng biết phải làm gì đâu. Đó là nỗi buồn của những người sợ hãi phải thay đổi, tự bằng lòng với các giá trị họ có trong hiện tại, và thấy rằng, bất cứ sự đổi khác nào cũng có thể là một thảm họa. Bạn thử một lần, thất bại. Bạn thử lần hai, thất bại, bạn thử đến một số lần giới hạn nào đó, và bạn biết mọi thứ đã được sắp đặt sẵn thế rồi. Cuộc đời của David đã được an bài : ông ngủ với nhiều phụ nữ, không gắn bó với ai, không yêu ai, đơn độc.
Thế mà, David yêu Consouela. Bối rối, một cách khủng khiếp ở tuổi già, nhưng ông yêu nàng, thật sự ấy.
Về sau, câu chuyện diễn biến theo một motif quen thuộc, nhưng đủ xúc động để lấy nước mắt của khán giả. Họ chia tay, vì ông không biết phải làm gì với nàng, rồi gặp lại vài năm sau đó. David yêu Consouela, ông chưa bao giờ ngừng yêu Consouela. Nàng đẹp, vẫn đẹp một cách nghiêm cẩn và đằm thắm. Nhưng nàng ung thư. Và họ lấy đi ngực nàng. Đôi ngực rất đẹp của nàng. Khi ấy, khi David cuối cùng đã hiểu ra rằng ông yêu Consouela thế nào, và đủ can đảm để chấp nhận nó, thì Consouela mất mát.

Đó là bi kịch, hiển nhiên. Và cũng như mưa hay một bản piano vậy. Bạn biết nó bắt đầu. Nhưng bạn không chống lại nó. Đó là một mặc nhiên.
Phim kết thúc với cảnh trong bệnh viện. David ôm lấy Consouela, an ủi nàng, nàng vẫn đẹp đến thế. Cho dù nàng giờ đây không còn hoàn mỹ. Nhưng tình yêu, thứ tình yêu sâu sắc và lắng đọng của hai người, bên trong nó nàng vẫn đẹp đẽ vô cùng.
Elegy là một bộ phim gợi cảm và rất đỗi dịu dàng. Những cảnh quay tĩnh, chậm rãi, mượt mà như âm nhạc. Những đoạn độc thoại miên man của David. Vẻ đẹp của Consouela. Mùa đông New York màu xám với tuyết phủ đầy các lối đi và đài phun nước. Những bản piano solo trầm lắng kéo dài mãi ra. Lời thoại thấm đẫm văn chương nhưng không hề sáo rỗng. Những phân đoạn khỏa thân đầy xúc cảm. Đó là một chuỗi trải nghiệm, liên tục, với nhịp độ từ tốn, kéo bạn đi một cách tự nhiên. Tình yêu, sự hoài nghi, can đảm, và cuối cùng vẫn là tình yêu.
Thực sự mà nói, thời điểm này mình không trông mong yêu đương. Kiểu của mình cũng như David Kapesh ấy : sợ các thay đổi, vì chẳng biết phải đối phó thế nào cả. Nhỡ thế này, nhỡ thế nọ. Cứ thế mà dậm chân tại chỗ. Nhưng mình thực lòng mong rằng, khi mình trưởng thành – đủ chín chắn và đủ can đảm – mình cũng có một tình yêu như vậy.
Nói chung mình coi Elegy trong tâm trạng không được tốt lắm. Giống như là kết thúc phân đoạn nào đó trong sự trưởng thành vậy. Yếu ớt, không phòng bị, không tư duy cho ra hồn. Chỉ đầy những dự cảm riêng tư đau buồn. Là thời điểm lung lay của con lắc trước khi cân bằng trở lại. Nhưng thế hóa ra lại hay. Bỗng dưng mình có thể dễ dàng để tất cả những thông điệp của phim đi vào lòng. Như đã nói rất nhiều phía trên – như một cơn mưa, hay một bản piano vậy. Nó bắt đầu, kéo dài, và bạn biết đó là hiển nhiên thôi.